Hipertansiyon Nedir ?

Nedir ?

basit olarak yüksek kan basıncı demektir. Kan basıncı ya da daha doğru söylemek gerekirse kanı kalpten dokulara taşıyan damarların kan basıncı, hastaya ait özellikler (yaş, cinsiyet, ırk gibi) ve fiziksel durumdan (istirahat, efor gibi) etkilenen bir parametredir. Bu nedenle de normal kan basıncı değerlerini belirlemek gerçekte oldukça güçtür.

Bugün kabul edilen kan basıncı değeri istirahat halindeki normal bir yetişkinde 120/80 mmHg’dır (milimetre civa). Herhangi bir kişide kan basıncı uyku sırasında düşük, sinirli ya da heyecanlıyken yüksektir. Normal şartlarda, sürekli olarak kan basıncı 120/80 mmHg (milimetre civa) üzerinde olan kişiler hastalığı adayı kabul edilmektedir. Kan basıncı devamlı olarak 140/90 mmHg üzerinde seyrediyorsa hipertansiyondan bahsedilir.

Kan basıncı aynı birey içinde ve bireyler arasında farklılık gösterir. Bu nedenle bireyin kan basıncı (kan basıncının sfingomanometre ile ayrı ayrı zamanlarda en az 3 kez ölçülmesi) ortalaması alınarak belirlenmelidir.

kalp hastalıkları için ana bir risk faktörüdür. Eğer tedavi edilmezse beyin dolaşımı, kalp, damar, göz ve böbrek hastalıkları için ciddi hastalık ve ölüm oranlarında artışa sebep olur. Bir kez teşhis yapılıp tedavi başlanırsa artan kan basıncı düşürülebilir, kalp ve kalp dolaşım sistemindeki hastalık riski azaltılabilir.

Hipertansiyonun Yaygınlığı Nedir?

Sanayileşmiş ülkelerdeki yetişkin nüfusun %10-20 kadarında bulunduğu hesaplanmaktadır. Sınırda vakaları da katılırsa bu oran kuşkusuz daha yüksektir. Kişinin yaşı, cinsiyeti ve ırkı sıklığı konusunda belirleyici faktörlerdir. siyah ırkta ve kadınlarda daha çok görülmektedir.

Kişi yaşının hipertansiyona olan katkısı öncelikle damarlarda yaşlanmaya eşlik eden anormalliklerdir. Bu durum özellikle de kanı kalpten damarlara taşıyan damarlardaki esneklik kaybı ile açıklanabilir. Ancak yaşla arasındaki bu bağlantıya bazı ilkel toplumlarda hiç rastlanmamaktadır. Bu durumda etkili faktörün “uygarlaşma” ve bununla bağlantılı yaşam biçimi olduğu söylenebilir: örn. tuz kullanımı, aşırı beslenme, hareketsiz yaşam, stres, vs.

Riskleri

ciddi bir durumdur. , kendi başına öldürücü değildir; fakat tedavi edilmediğinde hipertansiyonun sonuçları öldürücü olabilir. kalbi zorlayarak kalp yetmezliğine neden olabilir. Üstelik ateroskleroz ve bunun yol açabileceği iskemik kalp hastalığı (belli bir bölgede kan akımının kesilmesi nedeniyle oluşan geçici kansızlık sonucu dokuların hava alamaması) riskini önemli ölçüde arttırır. Buna ek olarak; hipertansiyonlu hastalar kanama ve beyindeki kan damarlarının trombozuna (pıhtıyla tıkanmasına) diğerlerinden daha kolay yakalanırlar. ayrıca koroner arter hastalığına da büyük katkıda bulunur ki, bu hastalık sanayileşmiş toplumlarda ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Bahsettiklerimizin hepsi tedavi edilmeyen hipertansiyonun sonuçları olup hipertansiyona bağlı morbidite (hastalık), mortalite (ölüm) büyük bir bölümünü oluşturur.

Hipertansiyonun Sınıflandırılması

, sıklıkla, nedenine göre sınıflandırılır. Buna göre iki tip vardır.

vakalarının yaklaşık %90′ı, neden (etiyoloji) bilinmediğinden primer ya da “esansiyel” olarak adlandırılır.

vakalarının geriye kalan bölümüne, yani yaklaşık %10′una bu durumun nedeni bilindiğinden “sekonder ” denir. Böbrek kökenli olan (renal) bunların en yaygın olanıdır.

Sekonder

Bu tipte yüksek kan basıncı, bilinen bir etiyolojiden (nedenden) kaynaklanmaktadır. Neden olan hastalık tedavi edildiğinde düzelebilir.

Böbrek hastalığı: Renal olarak adlandırılır. Varolan bir böbrek hastalığı kan basıncının yükselmesine neden olur.

Endokrin hastalıkları: Endokrin sistemi etkileyen hastalıklar kan basıncını da etkiler, çünkü adrenal bezler çeşitli kan basıncını kontrol eden mekanizmaları düzenler.

İlaçlar: Bazı ilaçlar, örneğin kortikosteroidler, oral kontraseptifler (aldosteron sekresyonu ve plazma reninini arttırarak), nazal dekonjestanlar, amfetamin, tiroid hormonları, NSAID, soğuk algınlığı ilaçları, siklosporin, eritropoetin, iştah kesiciler, trisiklik antidepresanlar, MAO inhibitörleri, alkol (günde 70-100 mL civarında alkollü içki alınması hipokalemik alkalozla birlikte hipertansiyona neden olur) kan basıncının yükselmesine neden olurlar. Bu ilaçların bırakılması ile kan basıncı normale döner.

Diğer Sebepler

  • Aort koarktasyonu: aortun doğuştan dar olması
  • Gebelik toksemisi: , albuminüri, ödem ile karakterize, gebeliğin ikinci yarısında oluşan bir hastalık.
  • Beyin tümörü ya da lezyonu: intrakraniyel basınca yol açarak kan basıncının hızla yükselmesine neden olur.
    Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)

    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)
  • Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.
    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

  • Beyin tümörü ya da lezyonu: intrakraniyel basınca yol açarak kan basıncının hızla yükselmesine neden olur.
    Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)

    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)
  • Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.
    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

  • Gebelik toksemisi: , albuminüri, ödem ile karakterize, gebeliğin ikinci yarısında oluşan bir hastalık.
  • Beyin tümörü ya da lezyonu: intrakraniyel basınca yol açarak kan basıncının hızla yükselmesine neden olur.
    Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)

    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)
  • Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.
    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

  • Beyin tümörü ya da lezyonu: intrakraniyel basınca yol açarak kan basıncının hızla yükselmesine neden olur.
    Esansiyel (Primer)

    Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

    Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.

    • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
    • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
    • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
    • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
    • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
    • anormal psikolojik uyarı
    • ırk
    • cinsiyet
    • yaş
    • şeker hastalığı
    • aile hikayesinde
    • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
    • sigara içimi
    • obesite (şişmanlık)

    Hipertansiyonun Derecesi

    az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

    Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
    Normal 120/80 mmHg ve altı
    Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
    Evre 1 140-159/90-99 mmHg
    Evre 2 160-179/100-109 mmHg
    Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

    Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

Esansiyel (Primer)

Hipertansiyonun bu en yaygın şekli, bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. , kalp dolaşım sistemini, sinir ve hormon sistemlerini, böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

Esansiyel ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.

  • sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
  • böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden, sistemde anormallik
  • kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
  • basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
  • diyetteki tuz miktarının yüksek olması
  • anormal psikolojik uyarı
  • ırk
  • cinsiyet
  • yaş
  • şeker hastalığı
  • aile hikayesinde
  • hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
  • sigara içimi
  • obesite (şişmanlık)

Hipertansiyonun Derecesi

az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

Arteryel tipi Kan basıncı düzeyi
Normal 120/80 mmHg ve altı
Prehipertansiyon ( adayı) 120-139/80-89 mmHg
Evre 1 140-159/90-99 mmHg
Evre 2 160-179/100-109 mmHg
Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

Leave a Reply